FUIST

FUIST is één microfoon, twee draaitafels, drie gasten: vertellers, mc’s & vrienden. Hoe ver willen ze gaan voor hun ambitie? Faust mag het weten.

FUIST is een project dat met een minimum aan middelen en repetitie tijd gemaakt is, als experiment. Een kleinschalig project/presentatie dat Made in da Shade als groep fris en actueel houdt.

ACHTERGROND
In FUIST kwamen twee initiatieven samen. Brian Elstak, (Shade publiciteitsmedewerker en coördinator van de muziek projecten binnen de groep), en Glen Faria, (acteur/mc) liepen met een project, Y.B.M.(Young Black Males), over een stel jonge vrienden, niet toevallig zwart, hun ambities, hun dromen, en de hindernissen die hun pad kruisen. Los daarvan liep Jeffrey Spalburg, kernacteur van Made in da Shade en ook mc, met het idee voor een back-to-basics hiphop/theaterperformance over articiteit en ambitie: een paar mc’s, een stel draaitafels, en een verhaal.
Deze ideeën bracht Maarten van Hinte, artistiek leider van Made in da Shade, bij elkaar. Daar werd het verhaal van Faust aan toegevoegd: hét ijkpunt in de Europese culturele traditie wat betreft kunstenaarschap en ambitie. Zo ontstond FUIST.

THE MAKING OF...
De opzet was drie weken repeteren met als einddoel een presentatie van het werk. Geen officiële voorstelling dus. De cast bestond uit Glen (rapper/acteur), Jeffrey (rapper/acteur) en José Klaase (rapper/acteur). Michiel Cohen Jehoram was verantwoordelijk voor de techniek en interactie. We wilden verder gaan waar het gangbare ‘hiphop theater‘ ophoud. Niet rap/rijmpje toneel, maar een voorstelling die in concept, inhoud en uitvoering Hip Hop is. We wilden een échte mc-performance maken, een voorstelling die alleen door rappers gespeeld kon worden, dus niet door rijmende acteurs. Alle betrokkenen, ook regisseur Maarten van Hinte, zijn rappers. FUIST moest de directheid en de rauwheid hebben van een underground Hip Hop optreden.

Inhoudelijk wilde we een confrontatie aangaan met een meesterwerk uit het klassieke canon: Faust, van Goethe. Goethe was pas 25 toen hij de eerste versie van Faust schreef. Hij was een superster: in heel Europa was Goethe een beroemdheid vanwege “Het Lijden Van De Jonge Werther”, zijn eerste roman. Het boek was ongekend succesvol en zeer controversieel. Het werd in sommige landen verboden vanwege de vermeende verderfelijke invloed van het boek op de jeugd. ‘Parental discretion is advised’ dus. Toen schreef hij Faust, het verhaal van een extreem ambitieuze kunstenaar/filosoof die door de Duivel wordt verleidt om over de grenzen van zijn eigen moraal te gaan om wille van zijn ambities. Het verhaal was niet van hem: Goethe ging uit van een bestaand toneelstuk, en zette het naar zijn hand. Faust zelf is dus eigenlijk al een ‘remix.’ FUIST was dan weer onze remix van Faust. We samplen het stuk, knippen eruit, en zetten het naar ons hand om ons eigen verhaal te vertellen.

Het repetitieproces was aanpoten: iedereen maakte scènes en persoonlijk materiaal over ambitie, over scoren, en over ‘selling out’. We bogen ons over het leven en carrière van supersterren als Snoop Dogg, 50 cent, Michael Jackson en Johann Wolfgang Goethe. En verdiepten we ons in de Duivel, en dan met name de rol van de eeuwige strijd tussen Goed en Kwaad in black music.

Draaitafels stonden in het repetitieproces centraal, de opstelling van de show was immers dat van een hiphop optreden: twee draaitafels en een paar microfoons, aangevuld met drie bewakingscameraatjes, Een deel van het repeteren bestond uit ‘digging in the crates’, het graven naar beats en samples tussen het oud vinyl. Tijdens de repetities schreef Maarten het stuk, maar alle raps kwamen van de performers zelf. Sommige delen van het stuk werden niet gescript, maar moesten elke voorstelling opnieuw ‘freestyle’ ingevuld worden, De slot confrontatie tussen de personages van Glen en José bijvoorbeeld was letterlijk een battle, een rapduel, die elke voortstelling opnieuw geslecht moest worden door een van de twee, en die in principe elke avond anders kon uitvallen.

Bij elke voorstelling nodigde we een plaatselijke DJ uit om te draaien tijdens de inloop, en na afloop, op het podium, in het décor van de show. Als de show begon werd hij persoonlijk bedankt en afgekondigd door Jeff, die dan zelf plaats nam achter de draaitafels. Voor ons was dat een soort eerbetoon aan de DJ, die toch de dragers van hiphopcultuur zijn.

INTERACTIE…
We hadden ons voorgenomen om FUIST technisch heel simpel te houden, omdat het niet voor theaters ontwikkeld werd. Bovendien was er geen tijd noch geld om een technisch zware, interactieve voorstelling te ontwikkelen. Maar het bloed kroop waar het niet gaan kon. José bedacht een scène waarin hij met zijn schaduw sprak als ware het de Duivel. Daarop kwam Michiel met het idee om met goedkope lichtsensoren een sampler te bouwen die José met z’n schaduw kon bedienen. Zo konden we de schaduw een eigen dimensie geven, en z’n eigen leven laten leiden. Uiteindelijk kreeg elke acteur in FUIST een dialoog met zijn schaduw/de Duivel, en werd Michiel’s interactief instrument één van de belangrijkste metaforen in de voorstelling.

PUBLICITEIT & PROMOTIE
Omdat het een tussendoor projectje was, zonder budget, was er geen geld voor publiciteit. Bovendien: FUIST ging ook over ‘underground’ vs. ‘mainstream’. Dus bedachten we een underground promotiecampagne. Er werden in de eerste instantie geen posters gemaakt of flyers gedrukt. Het ‘affiche’ was een zwart-wit fotokopie van een foto van een gebalde zwarte vuist met een polsbandje waar FUIST opstaat, zonder verdere info.

DJ LoveSupreme, die vaak met FUIST mee toerde, maakte twee verschillende mixtapes als ode aan de voorstelling.

FUIST
Het stuk werd gepresenteerd in Bitterzoet, en sloeg aan. Alle avonden uitverkocht met laaiend enthousiast, zeer divers publiek. Zowel in de hiphop scene viel het in de smaak, als in de klassieke theaterhoek. Ieder had zijn eigen ingang, de één via hiphop quotes en codes, de ander via Goethe. Van alle kanten kregen we aanbiedingen om het project verder te spelen: van poppodia en hiphopevenementen, maar ook van theaters en ‘klassieke’ festivals.

Al met al heeft FUIST onze stoutste verwachtingen overtroffen. We zijn heel tevreden met de voorstelling. Inhoudelijk was het een schot in de roos. Hoewel hij in opzet voor ons doen simpel was, heeft het toch veel ideeën en vormen opgeleverd die we in de latere producties Pussylounge en SCARFACED verder konden uitbouwen. FUIST heeft ook nieuw publiek aangeboord, en het heeft ons qua publiciteit heel veel opgeleverd, ook voor de lange termijn. De nut en zelfs de noodzaak van zulke kleine projecten voor een groep die actueel wil zijn, en fris wil blijven is voor ons door het succes van FUIST onderstreept.

FUIST CAST & CREW:
Concept: Brian Elstak, Jeffrey Spalburg & Maarten van Hinte
Regie: Maarten van Hinte
Spel: Jeffrey Spalburg, José Klaase en Glen Faria
Techniek: Michiel Cohen Jehoram
Publiciteit: Hester Mol & Brian Elstak
Stagiare: Joost Maaskant